Aralin 2

Mga Pahayagang Rebolusyonaryo


Isa sa mga pangunahing adhikain ng himagsikan ay ang

kalayaang maghayag ng sariling kaisipan at saloobin.

Kasama rito ang paglalathala ng mga dyaryong nagsilbing

instrumento ng rebolusyon.

 

Mga Pahayagang Rebolusyonaryo

Noong 4 Hulyo 1898, inutos ni Emilio Aguinaldo ang

pagtatatag ng opisyal na pahayagan ng pamahalaang

rebolusyonaryo, El Heraldo de la Revolucion. Ang

dyaryong ito, na mababasa sa wikang Espanyol, Tagalog

at Ilokano, ay naglaman ng mga balita, kaalaman at

kautusan mula sa gobyernong Pilipino. Una itong

inilathala noong 29 Setyembre 1898. Ito rin ang

naglathala ng Konstitusyon ng Malolos noong Enero

1899.

El Heraldo de la Revolucion

Bukod sa El Heraldo de la Revolucion, mayroong iba pang

pahayagang kumalat sa mga pangunahing bayan ng

Pilipinas. Kabilang dito ang La Libertad, unang initlathala

noong 20 Hunyo 1898, at La Independencia, unang

lumabas noong 3 Setyembre 1898.

 

Pagkalat ng pahayagan

La Independencia

Inilathala ang ilang mga dyaryo sa mga imprentang

dating pagmamay-ari ng mga prayle at pribadong

kumpanya. Isang halimbawa ay ang imprenta ng Asilo

de Huerfanos de Malabon, isang bahay ampunang

pinamahalaan ng mga paring Agustino sa bayan ng

Malabon. Dito inilathala ang dyaryong La Libertad.

 

Asilo de Malabon

Bukod sa pagiging tagapaghatid ng impormasyon,

ipinamalas din ng mga pahayagang rebolusyonaryo ang

kahusayan ng mga Pilipino sa agham, literatura at iba

pang sining. Ang mga manunulat ay gumamit ng mga

pseudonym o alyas nang sa gayon ay manatiling lihim sa

mga Espanyol ang kanilang katauhan.

 

Halimbawa ng alyas

 

Manunulat Pseudonym o Alyas
Antonio Luna Taga-Ilog
Salvador Vivencio del Rosario Juan Tagalog at 'X'
Rafael Palma Hapon at Dapit-Hapon
Fernando Maria-Guerrero Fulvio Gil
Jose Clemente Zulueta M. Kaun
Cecilio Apostol Catulo
Mariano del Rosario Tito-Tato
Epifanio de los Santos

C. Solon

Handa ka na ba para sa Gawain 1?

Gawain 1. Lokasyon ng mga Pahayagang Rebolusyonaryo

  

Batay sa mga dyaryong rebolusyonaryo,

tukuyin sa mapa kung saan inilathala ang mga ito.

I-drag ang pahayagan sa lugar kung saan

ito inilathala.

La Independencia 1898 Maynila
La Republica Filipina 1898 Maynila
Ang Kaibigan Nang Bayan 1898 Barasoain, Bulacan
El Heraldo de la Revolucion 1898 Malolos, Bulacan
Gaceta de Filipinas 1899 Cabanatuan, Nueva Ecija
La Estrella de Antipolo 1899 Maynila
Columnas Volantes de la Federacion Malaya 1899 Lipa, Batangas
La Revolucion 1898 Jaro, Iloilo
La Patria 1899 Kabayuan, Iloilo
La Oportunidad 1899 Tagbilaran, Bohol
La Justicia 1899 Cebu
El Eco de Camarines 1899 Camarines
El Eco de Ilocos 1899 Ilocos

Handa ka na ba para sa Gawain 2?

Gawain 2. Bahagi ng isang Pahayagan

 

Tingnan at suriin ang pahayagang La independencia.

Pansinin ang masthead (itaas na bahagi). Sa ilalim ng

masthead makikita ang iba-ibang balita.

 

Gamit ang masthead sa itaas, sagutin ang mga sumusunod na tanong.

Masthead

1.     Ano ang petsa ng pagkakalathala ng pahayagan?


  1. 3 Setyembre 1898
  2. 4 Setyembre 1898
  3. 5 Setyembre 1898
  4. 6 Setyembre 1898

Masthead

2.     Sino ang nag-imprenta at namahala sa pahayagan?

 

  1. Colegio de Santo Tomas
  2. Fuerza Santiago
  3. Intramuros
  4. Asilo de Malabon

 

 

Masthead

3.     Saan inilathala ang dyaryo?


  1. Sta. Cruz
  2. Malabon
  3. Marikina
  4. Tondo

 

Masthead

4.     Ano ang halaga ng subscription ng pahayagan sa Maynila?


  1. 0.8 piso
  2. 1 piso
  3. 1.5 piso
  4. 1.8 piso

Masthead

5.     Saan mabibili sa mas mahal na halaga ang dyaryo?


  1. Sa Maynila
  2. Sa mga probinsya
  3. Pareho ang halaga sa Maynila at sa mga probinsya

Masthead

6.     Ano ang wikang ginamit sa pahayagan?


  1. Ingles
  2. Espanyol
  3. Aleman
  4. Tagalog

Masthead

Handa ka na ba para sa Gawain 3?

Gawain 3.

A. Nilalaman ng dyaryo


Basahin ang dalawang balita sa unang pahina ng

El Herado de la Revolucion noong 27 Nobyembre 1898

at sagutin ang mga tanong. Maaaring higit sa isa ang

iyong sagot. Kapag higit sa isa ang tamang sagot,

piliin ang mga ito.

El Heraldo

Maluwalhating Araw

 

1.     Anong kaganapan ang ipinaaalala sa mga mambabasa?


  1. Pagpapahayag ng kalayaan ng Pilipinas
  2. Kaarawan ng isang opisyal ng pamahalaan
  3. Tagumpay ng mga sundalong Pilipino laban sa mga Espanyol
  4. Lakas na pwersang Espanyol

MALUWALHATING ARAW


Maluwalhating Araw

 

Kaganapang isang taong lubos, na dalawang libong sundalong Kastila na pinamunuan ni Heneral Monet, ay nagapi ng apatnapu’t pitong kawal natin, na nagtanggol ng Camansi (Arayat) [Pampanga], at nakalagas ng may tatlong daan, patay at sugatan.

Puri at dangal sa magigiting na nagtanggol ng Camansi!

Maluwalhating Araw

 

2.  Saan ito naganap?

 

 

  1. Balintawak
  2. Camansi
  3. Kawit
  4. Malolos

MALUWALHATING ARAW


Maluwalhating Araw

 

Kaganapang isang taong lubos, na dalawang libong sundalong Kastila na pinamunuan ni Heneral Monet, ay nagapi ng apatnapu’t pitong kawal natin, na nagtanggol ng Camansi (Arayat) [Pampanga], at nakalagas ng may tatlong daan, patay at sugatan.

Puri at dangal sa magigiting na nagtanggol ng Camansi!

Maluwalhating Araw

 

3.     Anong taon ito naganap?

 

  1. 1896
  2. 1897
  3. 1898
  4. 1899

MALUWALHATING ARAW


Maluwalhating Araw

 

Kaganapang isang taong lubos, na dalawang libong sundalong Kastila na pinamunuan ni Heneral Monet, ay nagapi ng apatnapu’t pitong kawal natin, na nagtanggol ng Camansi (Arayat) [Pampanga], at nakalagas ng may tatlong daan, patay at sugatan.

Puri at dangal sa magigiting na nagtanggol ng Camansi!

Maluwalhating Araw

 

4.  Ilang sundalong Pilipino ang kabilang sa labanan?

 

  1. 47 sundalo
  2. 48 sundalo
  3. 49 na sundalo
  4. 50 sundalo

MALUWALHATING ARAW


Maluwalhating Araw

 

Kaganapang isang taong lubos, na dalawang libong sundalong Kastila na pinamunuan ni Heneral Monet, ay nagapi ng apatnapu’t pitong kawal natin, na nagtanggol ng Camansi (Arayat) [Pampanga], at nakalagas ng may tatlong daan, patay at sugatan.

Puri at dangal sa magigiting na nagtanggol ng Camansi!

Maluwalhating Araw

 

5.     Ilang sundalo sa pwersang Espanyol ang nasaktan at nasawi sa labanang ito?

 

  1. 2,000
  2. 300
  3. 47
  4. Wala

MALUWALHATING ARAW


Maluwalhating Araw

 

Kaganapang isang taong lubos, na dalawang libong sundalong Kastila na pinamunuan ni Heneral Monet, ay nagapi ng apatnapu’t pitong kawal natin, na nagtanggol ng Camansi (Arayat) [Pampanga], at nakalagas ng may tatlong daan, patay at sugatan.

Puri at dangal sa magigiting na nagtanggol ng Camansi!

Maluwalhating Araw

 

6.  Sino ang pinuri sa balitang ito?

 

  1. Mga opisyal ng pamahalaang Pilipino
  2. Mga sundalong Pilipino ng Malolos
  3. Mga Pilipinong lumahok sa labanan sa Camansi
  4. Mga sundalong Espanyol

MALUWALHATING ARAW


Maluwalhating Araw

 

Kaganapang isang taong lubos, na dalawang libong sundalong Kastila na pinamunuan ni Heneral Monet, ay nagapi ng apatnapu’t pitong kawal natin, na nagtanggol ng Camansi (Arayat) [Pampanga], at nakalagas ng may tatlong daan, patay at sugatan.

Puri at dangal sa magigiting na nagtanggol ng Camansi!

Gawain 3.

B. Paanong Pagkaganap ng Pangako ng Compañia Tabacalera

     Dalawang bapor nitong kompanyang Angeles at Remedios ay

naghatid ng mga baril at kagamitan sa Iloilo, pagkaalis doon ng

mga sasakyang Amerikano.

     Kapangangako pa lamang ng mga kompanyang ito sa

Gobyerno Rebolusyonaryo na di magbibigay ng kahit na maliit na

tulong sa hukbong Kastila.

Bapor

 

1.   Anong uri ng tulong ang ibinigay ng pribadong kumpanyang Angeles at Remedios sa rebolusyon?

 

  1. Nag-imprenta ng dyaryo
  2. Nagbigay ng salapi
  3. Naghatid ng armas
  4. Naghatid ng mga sundalo

2.   Saang lugar tumigil ang dalawang bapor?

 

  1. Cebu
  2. Maynila
  3. Cavite
  4. Iloilo

3.   Ano ang ipinangako ng mga kumpanya sa pamahalaang rebolusyonaryo?

 

  1. Magbibigay sila ng donasyon sa pamalaan.
  2. Isasara nila ang kanilang negosyo.
  3. Hindi sila magbibigay ng tulong sa mga sundalong Espanyol.
  4. Tatanggap sila ng mga bagong empleyado.

4.   Ano ang mahihinuha mo mula sa balitang ito?

 

  1. Kumiling sa Espanya ang kumpanyang Angeles at Remedios.
  2. Alam ng mga Amerikano na naghatid ng armas at gamit ang mga bapor ng kumpanya.
  3. Tumulong ang kumpanya sa pwersang Pilipino.
  4. Nakikipag-ugnayan ang pamahalaang Pilipino sa pribadong kumpanya.

5.   Kung ikaw ay isang rebolusyonaryo at nabasa mo itong balita, ano kaya ang iyong naramdaman?

 

  1. Nalungkot ako.
  2. Lalong lumakas ang aking loob na lumaban.
  3. Natuwa ako.
  4. Nabigo ako.

Mabuhay! Natapos mo na ang Aralin. Ano ang iyong nais gawin?