Aralin 5

Andres Bonifacio, Supremo

 

Si Deodato Arellano ang unang pangulo ng Katipunan;

nailuklok siya sa posisyon noong 1892. Noong Pebrero

1893 ay pinalitan siya ni Roman Basa bilang pinuno ng

kapatiran. Noong 1895 naman, muling nagkaroon ng

pagpapalit ng liderato kung saan si Andres Bonifacio ang

naging pangulo. Ang tawag kay Bonifacio ay ‘Supremo’.

Andres Bonifacio

(Nobyembre 30, 1863- Mayo 10, 1897)

Ipinanganak si Andres noong 30 Nobyembre 1863 sa Tondo, Maynila. Ang kanyang ama na si Santiago Bonifacio ay isang mananahi na naging teniente-mayor ng Tondo samantalang may lahing Kastila naman ang kanyang ina na si Catalina de Castro, isang manggagawa sa isang pabrika ng tabako. Dahil sa maagang naulila, kinailangan ni Bonifacio na suportahan ang sarili at kanyang mga kapatid. Hindi man nakatapos ng mataas na antas ng edukasyon, nagsikap si Bonifacio na pagyamanin ang kanyang kaalaman.

 

Habang nagtatrabaho bilang mensahero, salesman at bodegero sa mga dayuhang kompanya sa Maynila, nagkaroon siya ng pagkakataong matutunan ang wikang Espanyol at maging ang mga akdang liberal mula sa Espanya. Nagbasa rin siya ng mga akda ng mga Pilipinong propagandista tulad ng mga nobela ni Jose Rizal na Noli Me Tangere at El Filibusterismo at iba pang mga akda. Binasa niya ukol sa Rebolusyong Pranses noong 1789 at iba pang akdang may temang pampulitika. Naging aktor rin sa mga dula at komedya si Bonifacio.

 

Isang babaeng nagngangalang Monica ang unang naging asawa ni Bonifacio. Sa kasamaang palad si Monica dahil sa ketong. Taong 1892 naman nang makilala niya si Gregoria de Jesus na kanyang naging pangalawang asawa. Sa parehong taon na ito rin naitatag ang Katipunan na sa paglaon ay pamumunuan ni Bonifacio.

 Roman Basa

Roman Basa

29 Pebrero 1848 – 6 Pebrero 1897

 

Tubong Cavite si Roman Basa. Ang kanyang mga magulang ay sina Mariano Basa at Dorotea Esteban. Natapos ni Roman ang kanyang mga unang taon ng pag-aaral a Cavite. Nagtrabaho siya sa isang opisinang pandagatt na Comandancia de Marina.

 

Sumapi si Roman sa Katipunan noong 1892 at ginamit ang alyas na Liwanag. Bilang rebolusyonaryo, ipinagpuslit niya sa Pilipinas ang dyaryong La Solidaridad at mga nobela ni Rizal.

 

Siya ay nahalal na pangulo ng Katipunan noong 1893. Sa ilalim ng kanyang pamumuno, naitatag ang sangay ng kababaihan ng samahan. Noong 1895 ay pinalitan siya ni Andres Bonifacio bilang pangulo.

 

Nahuli si Basa at nahatulang kalaban ng pamahalaang kolonyal nang sumiklab ang himagiskan noong 1896. Ito ang naging dahilan ng kanyang pagkakabitay noong Pebrero 1897.

 Deodato Arellano

Deodato Arellano

26 Hulyo 1844 – 7 Oktubre 1899



Ipinanganak si Deodato Arellano sa Bulacan,  Bulacan kina Juan at Mamerta Arellano. Nakapag-aral si Deodato sa Ateneo Municipal at kalaunan ay nakapagtrabaho sa isang arsenal ng Maynila. Napangasawa niya si Hilaria del Pilar, kapatid ng propagandistang si Marcelo H. del Pilar.

 

Kasama si Deodato sa mga unang nagtatag ng Katipunan noong maganap ang pulong noong 7 Hulyo 1892, sa kanya mismong tahanan. Siya ang nailuklok na unang pangulo ng Katipunan at naglingkod hanggang 1893, kung kailan siya pinalitan ni Roman Basa.

 

Taong 1899 namatay si Deodato, sanhi ng sakit na tuberkulosis.

 

Namuno si Bonifacio sa maraming labanan kontra sa

puwersang Espanyol. Ang kanya ring mga sulatin ay

naghubog sa diwa at kaisipan ng himagsikan. Isinabuhay

niya ang mga aral ng Katipunan na kanya ring sinikap

pagyamanin.

 

Bonifacio

Sa ilalim ng kanyang liderato, nagpatuloy ang paglakas ng

kilusan hanggang sa tuluyan itong naghimagsik sa

pamahalaang kolonyal noong 1896.

 

Bonifacio himagsikan

Handa ka na ba para sa Gawain 1?

Gawain 1. Paghahanda ng Loob para sa Himagsikan

 

Basahin ang ilang bahagi hango sa akda ni Andres

Bonifacio na “Katipunang Mararahas ng mga Anak ng
Bayan
.”

 

Sagutin ang sumusunod na tanong. Maaaring higit sa

isa ang tamang sagot. Kapag higit sa isa ang tamang

sagot, piliin ang lahat ng ito.

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

          Ang inyong ipinakilalang katapangan sa pakikipaglaban sa kaaway na mga Kastila buhat pa nang simulan itong paghihimagsik ay siyang nagsasabing hindi ninyo ikinasisindak ang ugong ng paghahanda at pagsalakay dito ng kanilang hukbo.

 

          Sa inyong pakikibaka, maaaring kayo ay mabawian ng buhay sa gitna ng labanan. Ngunit ito ay puring maipapamana sa ating bayan. Ang inyong mapuputol na hininga ang siyang magbibigay buhay sa ating bayan at siyang matamis na alaala sa gunita ng inyong mga kapatid na maiiwan.

 

          Dapat naman ninyong mabatid na ang kadahilanan ng ating pagkilos ay upang tamuhin at kamtan ang nilalayong kalayaan ng ating bayang tinubuan na siyang magbibigay ng kaginhawaan at magbabangon ng puring ibinagsak ng pagkaalipin sa ... [Espanya].

 

          Sasagi kaya sa inyong isip ang paghina ng loob? Hindi! Sapagkat inyong maaalala ang libo-libong kinitil na buhay ng mga Kastila, yaong hinaing at pag-iyak ng mga naulila dahil sa kanilang kalupitan.

 

          Kaya mga kapatid, ihanda ang loob sa pakikipaglaban at asahan ang pagtatagumpay sapagkat nasa atin ang katwiran at kabanalang gawa. Ang kalaban, iyang kasuklam-suklam na mga dayuhang dito’y napadpad, ay tanging ipinaglalaban ang maling katwiran. 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

1. Kailan posibleng nailathala ang akdang ito ni Bonifacio?

 

  1. Noong panahong malayo pa ang pagsiklab ng himagsikan
  2. Nalalapit na ang pagsiklab ng himagsikan
  3. Sumiklab na ang himagsikan
  4. Noong itinatatag ang Katipunan

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

          Ang inyong ipinakilalang katapangan sa pakikipaglaban sa kaaway na mga Kastila buhat pa nang simulan itong paghihimagsik ay siyang nagsasabing hindi ninyo ikinasisindak ang ugong ng paghahanda at pagsalakay dito ng kanilang hukbo.

 

          Sa inyong pakikibaka, maaaring kayo ay mabawian ng buhay sa gitna ng labanan. Ngunit ito ay puring maipapamana sa ating bayan. Ang inyong mapuputol na hininga ang siyang magbibigay buhay sa ating bayan at siyang matamis na alaala sa gunita ng inyong mga kapatid na maiiwan.

 

          Dapat naman ninyong mabatid na ang kadahilanan ng ating pagkilos ay upang tamuhin at kamtan ang nilalayong kalayaan ng ating bayang tinubuan na siyang magbibigay ng kaginhawaan at magbabangon ng puring ibinagsak ng pagkaalipin sa ... [Espanya].

 

          Sasagi kaya sa inyong isip ang paghina ng loob? Hindi! Sapagkat inyong maaalala ang libo-libong kinitil na buhay ng mga Kastila, yaong hinaing at pag-iyak ng mga naulila dahil sa kanilang kalupitan.

 

          Kaya mga kapatid, ihanda ang loob sa pakikipaglaban at asahan ang pagtatagumpay sapagkat nasa atin ang katwiran at kabanalang gawa. Ang kalaban, iyang kasuklam-suklam na mga dayuhang dito’y napadpad, ay tanging ipinaglalaban ang maling katwiran. 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

2. Sino ang kinakausap ni Bonifacio sa kanyang akda?

 

  1. Ang mga katipunero
  2. Ang lahat ng Pilipino
  3. Ang mga prayle
  4. Ang mga kawal na Espanyol

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

          Ang inyong ipinakilalang katapangan sa pakikipaglaban sa kaaway na mga Kastila buhat pa nang simulan itong paghihimagsik ay siyang nagsasabing hindi ninyo ikinasisindak ang ugong ng paghahanda at pagsalakay dito ng kanilang hukbo.

 

          Sa inyong pakikibaka, maaaring kayo ay mabawian ng buhay sa gitna ng labanan. Ngunit ito ay puring maipapamana sa ating bayan. Ang inyong mapuputol na hininga ang siyang magbibigay buhay sa ating bayan at siyang matamis na alaala sa gunita ng inyong mga kapatid na maiiwan.

 

          Dapat naman ninyong mabatid na ang kadahilanan ng ating pagkilos ay upang tamuhin at kamtan ang nilalayong kalayaan ng ating bayang tinubuan na siyang magbibigay ng kaginhawaan at magbabangon ng puring ibinagsak ng pagkaalipin sa ... [Espanya].

 

          Sasagi kaya sa inyong isip ang paghina ng loob? Hindi! Sapagkat inyong maaalala ang libo-libong kinitil na buhay ng mga Kastila, yaong hinaing at pag-iyak ng mga naulila dahil sa kanilang kalupitan.

 

          Kaya mga kapatid, ihanda ang loob sa pakikipaglaban at asahan ang pagtatagumpay sapagkat nasa atin ang katwiran at kabanalang gawa. Ang kalaban, iyang kasuklam-suklam na mga dayuhang dito’y napadpad, ay tanging ipinaglalaban ang maling katwiran. 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

3. Ano ang pangunahing layunin ng akda?

 

  1. Palakasin ang loob ng mga tagabasa ng mensahe ni Bonifacio
  2. Pasukuin na ang mga katipunero
  3. Sang-ayunan na malakas ang kalaban
  4. Manghikayat na ipagpatuloy ang pakikipaglaban ng mga katipunero

 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

          Ang inyong ipinakilalang katapangan sa pakikipaglaban sa kaaway na mga Kastila buhat pa nang simulan itong paghihimagsik ay siyang nagsasabing hindi ninyo ikinasisindak ang ugong ng paghahanda at pagsalakay dito ng kanilang hukbo.

 

          Sa inyong pakikibaka, maaaring kayo ay mabawian ng buhay sa gitna ng labanan. Ngunit ito ay puring maipapamana sa ating bayan. Ang inyong mapuputol na hininga ang siyang magbibigay buhay sa ating bayan at siyang matamis na alaala sa gunita ng inyong mga kapatid na maiiwan.

 

          Dapat naman ninyong mabatid na ang kadahilanan ng ating pagkilos ay upang tamuhin at kamtan ang nilalayong kalayaan ng ating bayang tinubuan na siyang magbibigay ng kaginhawaan at magbabangon ng puring ibinagsak ng pagkaalipin sa ... [Espanya].

 

          Sasagi kaya sa inyong isip ang paghina ng loob? Hindi! Sapagkat inyong maaalala ang libo-libong kinitil na buhay ng mga Kastila, yaong hinaing at pag-iyak ng mga naulila dahil sa kanilang kalupitan.

 

          Kaya mga kapatid, ihanda ang loob sa pakikipaglaban at asahan ang pagtatagumpay sapagkat nasa atin ang katwiran at kabanalang gawa. Ang kalaban, iyang kasuklam-suklam na mga dayuhang dito’y napadpad, ay tanging ipinaglalaban ang maling katwiran. 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

4. Ano ang pangunahing layunin ng kanilang pakikipaglaban ayon kay Bonifacio?

 

  1. Payamanin ang bayan
  2. Palayain ang bayan
  3. Ipahiya ang Espanya
  4. Ipagmalaki ang katapangan ng mga Pilipino 

 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

          Ang inyong ipinakilalang katapangan sa pakikipaglaban sa kaaway na mga Kastila buhat pa nang simulan itong paghihimagsik ay siyang nagsasabing hindi ninyo ikinasisindak ang ugong ng paghahanda at pagsalakay dito ng kanilang hukbo.

 

          Sa inyong pakikibaka, maaaring kayo ay mabawian ng buhay sa gitna ng labanan. Ngunit ito ay puring maipapamana sa ating bayan. Ang inyong mapuputol na hininga ang siyang magbibigay buhay sa ating bayan at siyang matamis na alaala sa gunita ng inyong mga kapatid na maiiwan.

 

          Dapat naman ninyong mabatid na ang kadahilanan ng ating pagkilos ay upang tamuhin at kamtan ang nilalayong kalayaan ng ating bayang tinubuan na siyang magbibigay ng kaginhawaan at magbabangon ng puring ibinagsak ng pagkaalipin sa ... [Espanya].

 

          Sasagi kaya sa inyong isip ang paghina ng loob? Hindi! Sapagkat inyong maaalala ang libo-libong kinitil na buhay ng mga Kastila, yaong hinaing at pag-iyak ng mga naulila dahil sa kanilang kalupitan.

 

          Kaya mga kapatid, ihanda ang loob sa pakikipaglaban at asahan ang pagtatagumpay sapagkat nasa atin ang katwiran at kabanalang gawa. Ang kalaban, iyang kasuklam-suklam na mga dayuhang dito’y napadpad, ay tanging ipinaglalaban ang maling katwiran. 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

5. Bakit hindi dapat mawalan ng pag-asa ang mga rebolusyonaryo?

 

  1. Alang-alang sa mga nag-alay ng kanilang buhay para sa kalayaan ng bayan
  2. Dahil makakatanggap ng pensyon ang mga sundalong Pilipino
  3. Dahil di posibleng manalo ang mga Espanyol
  4. Sapagkat mas makapangyarihan ang hukbong Pilipino kaysa sa kalabang Espanyol

 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

          Ang inyong ipinakilalang katapangan sa pakikipaglaban sa kaaway na mga Kastila buhat pa nang simulan itong paghihimagsik ay siyang nagsasabing hindi ninyo ikinasisindak ang ugong ng paghahanda at pagsalakay dito ng kanilang hukbo.

 

          Sa inyong pakikibaka, maaaring kayo ay mabawian ng buhay sa gitna ng labanan. Ngunit ito ay puring maipapamana sa ating bayan. Ang inyong mapuputol na hininga ang siyang magbibigay buhay sa ating bayan at siyang matamis na alaala sa gunita ng inyong mga kapatid na maiiwan.

 

          Dapat naman ninyong mabatid na ang kadahilanan ng ating pagkilos ay upang tamuhin at kamtan ang nilalayong kalayaan ng ating bayang tinubuan na siyang magbibigay ng kaginhawaan at magbabangon ng puring ibinagsak ng pagkaalipin sa ... [Espanya].

 

          Sasagi kaya sa inyong isip ang paghina ng loob? Hindi! Sapagkat inyong maaalala ang libo-libong kinitil na buhay ng mga Kastila, yaong hinaing at pag-iyak ng mga naulila dahil sa kanilang kalupitan.

 

          Kaya mga kapatid, ihanda ang loob sa pakikipaglaban at asahan ang pagtatagumpay sapagkat nasa atin ang katwiran at kabanalang gawa. Ang kalaban, iyang kasuklam-suklam na mga dayuhang dito’y napadpad, ay tanging ipinaglalaban ang maling katwiran. 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

6. Ano ang idinulot ng mga Espanyol sa Pilipinas?

 

  1. Kaginhawaan para sa mga Pilipino
  2. Matibay na pagkakaisa ng bayan
  3. Kawalan ng kalayaan
  4. Dignidad at karangalan ng mga Pilipino 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

          Ang inyong ipinakilalang katapangan sa pakikipaglaban sa kaaway na mga Kastila buhat pa nang simulan itong paghihimagsik ay siyang nagsasabing hindi ninyo ikinasisindak ang ugong ng paghahanda at pagsalakay dito ng kanilang hukbo.

 

          Sa inyong pakikibaka, maaaring kayo ay mabawian ng buhay sa gitna ng labanan. Ngunit ito ay puring maipapamana sa ating bayan. Ang inyong mapuputol na hininga ang siyang magbibigay buhay sa ating bayan at siyang matamis na alaala sa gunita ng inyong mga kapatid na maiiwan.

 

          Dapat naman ninyong mabatid na ang kadahilanan ng ating pagkilos ay upang tamuhin at kamtan ang nilalayong kalayaan ng ating bayang tinubuan na siyang magbibigay ng kaginhawaan at magbabangon ng puring ibinagsak ng pagkaalipin sa ... [Espanya].

 

          Sasagi kaya sa inyong isip ang paghina ng loob? Hindi! Sapagkat inyong maaalala ang libo-libong kinitil na buhay ng mga Kastila, yaong hinaing at pag-iyak ng mga naulila dahil sa kanilang kalupitan.

 

          Kaya mga kapatid, ihanda ang loob sa pakikipaglaban at asahan ang pagtatagumpay sapagkat nasa atin ang katwiran at kabanalang gawa. Ang kalaban, iyang kasuklam-suklam na mga dayuhang dito’y napadpad, ay tanging ipinaglalaban ang maling katwiran. 

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

7. Ano kaya ang maling katwiran ng mga Espanyol na tinukoy ni Bonifacio?

 

  1. Pagsulong ng pansariling interes
  2. Kanilang kalayaan
  3. Kapakanan ng mga Pilipino
  4. Pananakop at pag-aalipin sa mga Pilipino

Katipunang Mararahas ng mga Anak ng Bayan

 

          Ang inyong ipinakilalang katapangan sa pakikipaglaban sa kaaway na mga Kastila buhat pa nang simulan itong paghihimagsik ay siyang nagsasabing hindi ninyo ikinasisindak ang ugong ng paghahanda at pagsalakay dito ng kanilang hukbo.

 

          Sa inyong pakikibaka, maaaring kayo ay mabawian ng buhay sa gitna ng labanan. Ngunit ito ay puring maipapamana sa ating bayan. Ang inyong mapuputol na hininga ang siyang magbibigay buhay sa ating bayan at siyang matamis na alaala sa gunita ng inyong mga kapatid na maiiwan.

 

          Dapat naman ninyong mabatid na ang kadahilanan ng ating pagkilos ay upang tamuhin at kamtan ang nilalayong kalayaan ng ating bayang tinubuan na siyang magbibigay ng kaginhawaan at magbabangon ng puring ibinagsak ng pagkaalipin sa ... [Espanya].

 

          Sasagi kaya sa inyong isip ang paghina ng loob? Hindi! Sapagkat inyong maaalala ang libo-libong kinitil na buhay ng mga Kastila, yaong hinaing at pag-iyak ng mga naulila dahil sa kanilang kalupitan.

 

          Kaya mga kapatid, ihanda ang loob sa pakikipaglaban at asahan ang pagtatagumpay sapagkat nasa atin ang katwiran at kabanalang gawa. Ang kalaban, iyang kasuklam-suklam na mga dayuhang dito’y napadpad, ay tanging ipinaglalaban ang maling katwiran. 

Handa ka na ba para sa Gawain 2?

Gawain 2. Ang Dekalogo ng Supremo

 

Basahin ang ilang probisyon hango sa dekalogong

ginawa ni Andres Bonifacio upang magsilbing gabay sa

mga kasapi ng Katipunan.

 

I-drag ang aral na sinasalamin ng sumusunod na pahayag.

Sinasabing mas pinili ni Bonifacio na gamiting opisyal na Kartilya ng Katipunan ang akda ni Emilio Jacinto dahil nakita niyang mas nakahihigit ito sa sarili niyang dekalogo.

Dekalogo

 

A.     

Pag-isipan na ang matapat na pagsasampalataya sa Diyos ay ang pag-ibig sa lupang tinubuan, sapagkat ito ang tunay na pag-ibig sa kapwa.

 

B.

Panatilihin sa puso ang pag-asa na malabis na puri at kapalaran na kung ikamamatay ng tao’y magbubuhat sa pagliligtas sa pagkaalipin ng bayan.

 

C.

Pag-ingat-ingatang gaya ng puri ang mga bilin at balak ng KKK.

 

D.

Hangarin ang kaligayahan ng isa’t isa at maging huwaran ng kapwa sa mabuting pagpapasunod at pagtupad ng tungkulin.

 

E.

Bahaginan nang makakaya ang alinmang nagdaralita.

 

F.

Ang kasipagan sa paghahanapbuhay ay siyang tunay na pag-ibig at pagmamahal sa sarili, sa asawa, anak at kapatid o kababayan.

Dekalogo

 

1.     

Ang mamatay para sa kalayaan ng

bayan ay kapuri-puri.

2. 

Ang pagmamahal sa kapwa ay pagmamahal

sa bayan at pagmamahal sa Diyos.

 
3. 

Ang pagsisikap upang mapaunlad ang sarili

at maging mahusay sa hanapbuhay ay

pagpapakita ng pagmamahal sa bayan.

 

 

A

 

Pag-isipan na ang matapat na pagsasampalataya sa Diyos ay ang pag-ibig sa lupang tinubuan, sapagkat ito ang tunay na pag-ibig sa kapwa.

 

 

B

 

Panatilihin sa puso ang pag-asa na malabis na puri at kapalaran na kung ikamamatay ng tao’y magbubuhat sa pagliligtas sa pagkaalipin ng bayan.

 

 

C

 

Pag-ingat-ingatang gaya ng puri ang mga bilin at balak ng KKK.

 

 

D

 

Hangarin ang kaligayahan ng isa’t isa at maging huwaran ng kapwa sa mabuting pagpapasunod at pagtupad ng tungkulin.

 

 

E

 

Bahaginan nang makakaya ang alinmang nagdaralita.

 

 

F

Ang kasipagan sa paghahanapbuhay ay siyang tunay na pag-ibig at pagmamahal sa sarili, sa asawa, anak at kapatid o kababayan.

Dekalogo

 

4.     

Hindi kailangang malaki ang itulong sa

kapwa; ang diwa ng pagtulong ang mahalaga.

5. 

Matutong magtago ng mga bagay na

dapat ilihim.

 
6. 

Simulan ang pagbabago sa sarili at

maging halimbawa para sa iba.

 

 

A

 

Pag-isipan na ang matapat na pagsasampalataya sa Diyos ay ang pag-ibig sa lupang tinubuan, sapagkat ito ang tunay na pag-ibig sa kapwa.

 

 

B

 

Panatilihin sa puso ang pag-asa na malabis na puri at kapalaran na kung ikamamatay ng tao’y magbubuhat sa pagliligtas sa pagkaalipin ng bayan.

 

 

C

 

Pag-ingat-ingatang gaya ng puri ang mga bilin at balak ng KKK.

 

 

D

 

Hangarin ang kaligayahan ng isa’t isa at maging huwaran ng kapwa sa mabuting pagpapasunod at pagtupad ng tungkulin.

 

 

E

 

Bahaginan nang makakaya ang alinmang nagdaralita.

 

 

F

Ang kasipagan sa paghahanapbuhay ay siyang tunay na pag-ibig at pagmamahal sa sarili, sa asawa, anak at kapatid o kababayan.

Handa ka na ba para sa Gawain 3?

Gawain 3. Mga Katangian ng Mabuting Pinuno


A. Basahin ang ilang bahagi hango sa akda ni Emilio

Jacinto, “Liwanag at Dilim” (1896), tungkol sa mga

tungkulin ng pinuno ng bayan. Si Emilio ay matalik na

kaibigan at kasama ni Bonifacio. Tinagurian si Jacinto na

‘utak’ ng Katipunan dahil sa kanyang angking talento.

•     Ang kadahilanan ng pinuno ay ang bayan, at ang kagalingan at kaginhawaan ng bayan ang tanging dapat tunguhin ng lahat ng gawa at kautusan ng pinuno.

 

•     Anuman ang mangyari, ang pinuno ang siyang mananagot.

 

•     Tungkulin ng pinuno na gabayan ang bayan sa ikagiginhawa nito. Kung ang bayan ay maghirap at maligaw ay kasalanan ng pinuno.

 

•     Ang pagsunod at pagkilala sa pinuno ay dahil sa kapangyarihang ibinigay ng bayan. Ang taong sumusunod sa pinunong inilagay ng bayan ay sa bayan mismo sumusunod.

 

•     Ang kaginhawaan, wala na kundi ang kaginhawaan ng bayan, ang siyang talagang katwiran at kadahilanan, ang simula at wakas ng lahat ng katungkulan ng mga tagapamahala.

Liwanag at Dilim

Tukuyin kung ang sumusunod na mga pinuno ay

maituturing na nagsasabuhay sa mga aral ng Katipunan

o hindi. I-drag ang sagot sa angkop na hanay.

•     Ang kadahilanan ng pinuno ay ang bayan, at ang kagalingan at kaginhawaan ng bayan ang tanging dapat tunguhin ng lahat ng gawa at kautusan ng pinuno.

 

•     Anuman ang mangyari, ang pinuno ang siyang mananagot.

 

•     Tungkulin ng pinuno na gabayan ang bayan sa ikagiginhawa nito. Kung ang bayan ay maghirap at maligaw ay kasalanan ng pinuno.

 

•     Ang pagsunod at pagkilala sa pinuno ay dahil sa kapangyarihang ibinigay ng bayan. Ang taong sumusunod sa pinunong inilagay ng bayan ay sa bayan mismo sumusunod.

 

•     Ang kaginhawaan, wala na kundi ang kaginhawaan ng bayan, ang siyang talagang katwiran at kadahilanan, ang simula at wakas ng lahat ng katungkulan ng mga tagapamahala.

      B. Sa iyong palagay, ano ang mahahalagang katangiang

      dapat taglayin ng isang mabuting pinuno sa kasalukuyan?

      Maaaring higit sa isa ang iyong sagot sa bawat tanong.

       

      1. Alin sa mga katangian sa ibaba ang hindi kailangan

      ng isang pinuno?

      Mayaman
      Guwapo o maganda
      May paninindigan
      Popular o kilala ng tao
      Makabayan
      Mayabang
      Kinikilala na kapantay siya ng iba
      Maraming follower sa Facebook
      May karanasang paglilingkod sa komunidad
      May kamag-anak na pulitiko o opisyal sa gobyerno
      Magarang ang pananamit
      Tapat
      Nakikinig sa tao

      2. Alin sa mga katangiang ito ang nais mong makita

      sa isang pinuno?

       

      Matalino o masipag
      Nagtapos sa isang eksklusibong paaralan
      Nakapaglingkod sa lipunan o pamahalaan
      Kilala sa telebisyon, radyo o pelikula
      Magarang magdamit
      May malasakit sa kapwa
      Ginagalang ang karapatan ng iba
      Inuuna ang interes ng kanyang pamilya
      Handang panindigan ang magiging resulta ng kanyang desisyon
      Mapagkumbaba

      Mabuhay! Natapos mo na ang Aralin. Ano ang iyong nais gawin?