Aralin 17

Mga Kaisipan ni Emilio Jacinto

 

Tinaguriang “Utak ng Katipunan” si Emilio Jacinto dahil sa

natatangi niyang tungkulin sa Katipunan—naging

tagapayo at kasama siya ni Andres Bonifacio—at dahil din

sa kanyang mga akdang naghubog sa mga pagpapahalaga

at kaisipan ng Katipunan. Labing-walong taong gulang

lamang siya nang sumapi sa Katipunan ngunit sa kabila ng

batang edad, naging napakahalaga ang kanyang

ginampanan sa kilusan.

 

Ipinanganak si Emilio Jacinto sa bayan ng Tondo,

kina Mariano Jacinto, may-ari ng isang maliit na

negosyo, at Josefa Dizon. Bagaman lumaki sa

simpleng pamumuhay, hindi naging hadlang ang

kahirapan upang sikapin ni Emilio ang makatapos

ng pag-aaral.

 

Nag-aral si Emilio sa Colegio de San Juan de

Letran at kalaunan ay nagtuloy upang mag-aral

ng abogasya sa Unibersidad ng Santo Tomas.

Bunga ng mga nasaksihang kaapihan ng mga

Pilipino sa ilalim ng mga Espanyol, nagpasya si

Emillio na sumapi sa Katipunan. Sa edad na 18,

isa siya sa mga pinakabatang naging kasapi ng

Katipunan. Noong 1894 ginamit niya ang alyas

na "Pingkian." 

 

Tumayo siyang kalihim ng kilusan at naging

tagapayo ng supremong si Andres Bonifacio.

Dahil sa kanyang mga akda, nakilala siyang

"Utak ng Katipunan.” Siya rin ay aktibong

lumahok sa mga labanan bilang pinuno ng mga

katipunero. 

 

Pinagpatuloy niya ang pakikipaglaban sa

Laguna, kung saan siya ay nasugatan.

Namatay siya sa sakit na malaria sa edad na

24 na taon.

Isa sa mga akda ni Jacinto ay ang Kartilya ng Katipunan,

ang mga aral ng kapatiran na nagbigay diin sa

kahalagahan ng kalayaan, pagkakapantay-pantay,

karapatan at pagsasamahan.

 

Pagsasamahan

 

 

Manga Aral Nang Katipunan Ng Mga A.N.B.

Kasama ring itinuro ng Kartilya ang pagmamahal sa bayan

at kapwa at ang pagpapahalaga sa dangal at kabutihang

loob.

 

Kabutihan loob

Handa ka na ba para sa Gawain 1?

Gawain 1. Talambuhay ni Emilio Jacinto at ang Kartilya

15 Disyembre 1875

 

San Juan de Letran

 

Espanyol at Tagalog

 

Tondo, Manila

 

Lalaki

 

Mariano Jacinto

 

Unibersidad ng Santo Tomas

 

1895 Katipunan

 

Josefa Dizon

 

Utak ng Katipunan

 

Namatay dahil sa malaria

Handa ka na ba para sa Gawain 2?

Gawain 2. Mga Aral ng Kartilya

 

Basahin ang mga aral ng Kartilya at ihanay ang mga ito

ayon sa mga probisyong nagpapabuti ng sarili at mga

probisyong tungkol sa pagtrato sa kapwa. Isulat ang bilang

ng aral sa nararapat na hanay.

    

      Handa ka na ba para sa Gawain 3?

      Gawain 3. Ang Kartilya sa Kasalukuyan

      Base sa Kartilya ng Katipunan, lagyan ng  ang

      mga pangungusap na iyong sinasang-ayunan

       

      1.   

      Maging sa ngayon ay magagamit sa

      pang-araw-araw na buhay ang mga aral

      ng Katipunan.

       

           
      2.

      Wala nang kaugnayan ang Kartilya dahil

      tapos na ang himagsikan laban sa Espanya.

           
      3.   

      Sapat na ilayon sa buhay ang kapakanan

      ng sarili at ng sariling pamilya.

       

           
      4.

      Kung susundin ng mga mamamayan ang

      Kartilya, magiging mas makatarungan at

      mapayapa ang lipunang Pilipino sa 

      kasalukuyan.

       

           
      5. Hindi praktikal ang mga aral ng Katipunan    
      6.   

      Mahalaga sa Katipunan ang karapatan ng

      lahat, babae at lalaki, mahirap at mayaman,

      nakapag-aral man o hindi.

       

           
      7.

      Walang katarungan sa lipunan hangga't may

      nang-aapi at nagpapaapi.

       

           
      8.

      Sa buhay ng tao ay mahalagang magkaroon

      ng kadahilanang mas higit pa sa sarili at sa

      sariling pamilya.

           


      Mabuhay! Natapos mo na ang Aralin. Ano ang iyong nais gawin?